• abcnova nieuws

    Wij houden u graag op de hoogte

BLOG | Gebiedsontwikkeling en de rol van de gemeentelijke procesmanager

04 maart 2019

abcnova collega Desiree van der Zalm - Loon rondde onlangs de Master of Urban and Area Development (MUAD) aan de Hogeschool Utrecht en Saxion Hogeschool af. Lees hieronder in haar blog de belangrijkste bevindingen uit het onderzoek. 

Voor mijn masterthesis ben ik dicht bij mijn rol als procesmanager bij abcnova gebleven, waar ik veel opdrachten uitvoer voor gemeenten. Mijn onderzoek richt zich op de competenties die een gemeentelijke procesmanager moet hebben om gebiedsontwikkeling tot een succes te maken. Toen ik startte met mijn masterthesis was ik werkzaam bij een gemeente en ik zag daar verschillende vormen van gebiedsontwikkeling voorkomen. De gemeentelijke rolvervulling en doelstellingen zijn hierin een belangrijk onderdeel en verschillen per ontwikkeling. Het toekennen van een nieuw project aan een gemeentelijke procesmanager gebeurde mijns inziens niet competentiegestuurd maar vooral tijdsgestuurd. Ik vroeg me dan ook af of hoe die processen bij andere gemeenten verliepen. Om complexe gebiedsopgaven tot een goed eind te brengen is het van belang om de juiste persoon op de juiste plek te zetten, zo was mijn gedachtegang. Aangezien ik ben opgeleid tot sociaal pedagoog ben ik nog altijd geïnteresseerd in de mens en zijn ontwikkeling.

Gebiedsontwikkeling is meer dan huizen bouwen

Gebiedsontwikkeling is de afgelopen jaren een hot topic geworden. Zeker sinds de economische crisis voorbij is staat de woningbouwontwikkeling hoog op de agenda bij overheden, projectontwikkelaars, beleggers en corporaties. Gebiedsontwikkeling is echter meer dan alleen huizen bouwen: het gaat om het creëren van een omgeving waar mensen wonen, leven, werken, bewegen en recreëren. In mijn onderzoek staan drie vormen van gebiedsontwikkeling centraal, te weten ontwikkelingsplanologie, uitnodigingsplanologie en organische gebiedsontwikkeling.

Samen met marktpartijen heeft de gemeente een belangrijke rol in het realiseren van deze ontwikkelingen. De gemeentelijke procesmanager is namens de gemeente de aangewezen persoon om de ontwikkelstrategie uit te voeren en de gemeentelijke rol hierin in te vullen. Deze complexe opgave vraagt om een scala aan competenties van de gemeentelijke procesmanager.

Casestudies

Voor mijn onderzoek heb ik zes cases onderzocht bij de gemeenten Woerden, Krimpenerwaard, Bergen op Zoom, Wijchen, Giessenlanden en Almere. De gemeentelijke procesmanagers van de betreffende projecten heb ik geïnterviewd. Daarnaast heb ik bij hen een competentietest en een communicatiestijlentest afgenomen om meer inzicht te krijgen in hun competenties. De hamvraag daarbij was natuurlijk of zij over de competenties beschikken die aansluiten bij de opgave.

Kenmerken

Uit mijn onderzoek blijkt dat de verschillende vormen van gebiedsontwikkeling hun eigen kenmerken hebben. In de praktijk bestaan de verschillende vormen van gebiedsontwikkeling naast elkaar en er zijn zelfs hybride vormen ontstaan. Dat elke ontwikkeling uniek en vaak ook zeer complex is, blijkt uit de resultaten van de casestudies. De kenmerken van het gebied, de (maatschappelijke) doelstellingen, de belangen van eigenaren en gebruikers én de marktomstandigheden bepalen welke vorm en aanpak van de ontwikkeling het best voldoen. Ook is uit het onderzoek gebleken dat de manier waarop de gemeente haar rol vervult wordt bepaald door de samenwerkingsvorm die gemeenten met (markt)partijen hebben en de gemeentelijke doelstellingen voor de ontwikkeling.

Omgevingswet

Ook de Omgevingswet heeft invloed op de gemeentelijke rolvervulling. In de toekomst zal de Omgevingswet nog meer dan voorheen van gemeenten vragen dat ze initiatieven faciliteren, meer interactie met burgers en bedrijven zoeken, meer ketensamenwerking met andere overheden en organisaties tot stand brengen en meer integraal in plaats van sectoraal werken. Deze kenmerken passen bij uitnodigingsplanologie en organische gebiedsontwikkeling. Dit vraagt om procesmanager met een faciliterende houding, die ruimte weten te geven aan initiatiefnemers. Door aan competentiemanagement te doen kan in de toekomst een match gemaakt worden tussen de opgave en de competenties van de procesmanager.

Conclusie

De voornaamste conclusie die uit het onderzoek getrokken kan worden is dan ook dat het zinvol is om aan competentiemanagement te doen. Gebiedsontwikkeling is zeer complex door de verschillende componenten waar de ontwikkeling mee te maken heeft. De juiste persoon op de juiste plek kan eraan bijdragen dat er op een goede manier invulling gegeven wordt aan de gemeentelijke doelstellingen.

Voor projecten waar de gemeente een regisserende rol vervult past het beste ‘blauwe’ en ‘rode’ procesmanagers, die vooral sturen op de beheersaspecten en resultaten van het project. Voor projecten waar de gemeente een uitnodigende en faciliterende rol vervult passen procesmanagers met een ‘groene’ of ‘gele’ communicatiestijl beter. De procesmanager moet bij deze rol anderen inspireren, transparant, communicatief sterk, flexibel en creatief zijn.

Het onderzoek heeft geleid tot een lijst met competenties. Deze lijst geeft meer inzicht in welke competenties nodig zijn om een gebiedsontwikkeling te kunnen managen. Aanbevolen wordt om bij de start van elke ontwikkeling inzichtelijk te maken welke mate van complexiteit de ontwikkeling behelst en de competenties van de aanwezige procesmanagers binnen de gemeente in kaart te brengen door het afnemen van competentietesten. Hierdoor kan een betere match gemaakt worden tussen de opgave, de gemeentelijke rolvervulling en de benodigde competenties van de gemeentelijke procesmanager.

Verder praten over gebiedsontwikkeling en de rol die jij kunt pakken in de ontwikkeling? Ik kom graag met je in contact!

Deel dit bericht:

Wij houden u graag op de hoogte

Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief

Vul een voornaam in.
Vul een achternaam in.
Vul een (geldig) e-mailadres in.
BLOG | Gebiedsontwikkeling en de rol van de gemeentelijke procesmanager
abcnova gebruikt cookies en scripts van Google om uw gebruik van onze websites geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen en advertenties kunnen tonen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacy statement.