• abcnova nieuws

    Wij houden u graag op de hoogte

BLOG | Gebrek aan interesse voor mooie projecten?

09 mei 2019

Waardoor mislukken de laatste tijd steeds meer aanbestedingen? Denk bijvoorbeeld aan aanbestedingen waarbij het gestelde budget bij de aanbesteding ruimschoots wordt overschreden. Of dat het niet lukt om het gestelde aantal van doorgaans vijf aannemers te interesseren om mee te doen met de aanbesteding. En worden vijf gegadigden uitgenodigd, dan is het geen uitzondering dat een aannemer alsnog besluit af te zien van het doen van een aanbieding.

Het ligt doorgaans niet aan het project zelf, maar aan de voorwaarden die worden gesteld. Deze sluiten niet aan op de wensen en mogelijkheden van aannemers. Aanbestedingen van werken waarbij zoveel mogelijk risico’s bij de aannemer worden gelegd zouden verleden tijd moeten zijn. Wederzijds vertrouwen ontstaat bij een passende risicoverdeling. Dit betekent dus niet dat allerlei risico’s over de schutting worden geworpen zonder dat daar een vergoeding tegenover staat. Het is belangrijk om inzicht te krijgen in het risicoprofiel van de aannemer en na te denken over de grenzen van verantwoordelijkheid.

Risico’s overeenkomen

Een aantal cruciale aspecten van een aannemingsovereenkomst waarbij risico’s zeer onevenwichtig verdeeld kunnen zijn worden hieronder besproken:

Aansprakelijkheid
De aansprakelijkheid van een aannemer in een traditioneel bouwproject (uitvoering) kent één van de volgende grondslagen. De aannemer veroorzaakt schade:

  1. door niet (tijdig) te waarschuwen;
  2. aan het werk zelf,
      a. tijdens de uitvoering, niet-nakoming, of
      b. tijdens de onderhoudsperiode: non-conformiteit van het werk;
  3. aan andere werken en eigendommen van opdrachtgever (met name bij verbouwing);
  4. bij derden (bijvoorbeeld omwonenden);
  5. door gebreken die na oplevering blijken (wanprestatie).

Of de aannemer is aansprakelijk omdat contractueel is afgesproken dat hij verantwoordelijk is, de zogenaamde risicoaansprakelijkheid. Denk hierbij aan schade door het ontbreken of vertragen van vergunningen of bodemvervuiling. De aansprakelijkheid betreft een schade die de aannemer niet zelf heeft veroorzaakt, maar waarvoor hij toch aansprakelijk kan worden gehouden omdat hij de hoedanigheid van (hoofd)aannemer bezit.

Is er sprake van een geïntegreerd project (ontwerp en uitvoering) dan kunnen de grondslagen nog worden uitgebreid met schade door ontwerpfouten en afstemmingsfouten. Door de opgedane kennis in het ontwerptraject zal de ook de waarschuwingsplicht eerder van kracht zijn. Met de verschuiving van verantwoordelijkheid verschuift ook het risico.

Risicoprofiel
Voor de schade bij een bouwproject spelen de volgende aspecten een rol:

  1. omstandigheden;
  2. hoogte van het schadebedrag,
      a. eigen schuld/medeschuld van de opdrachtgever;
      b. verzekerbaarheid;
      c. limitering;
  3. de duur van de aansprakelijkheid,
      a. limitering.

In de standaardvoorwaarden in de bouw (UAV 2012 en UAV-GC 2005) zijn deze aspecten versnipperd geregeld. Deze voorwaarden beperken de aansprakelijkheid in tijd. Een bouwwerk is onderhevig aan slijtage en bewijs van (on)schuld is na een zekere periode moeilijk te leveren. De hoogte van de aansprakelijkheid is in de UAV niet gelimiteerd en in de UAV-GC alleen voor het geval van verborgen gebreken. Ongelimiteerde aansprakelijkheid is voor de aannemer niet verzekerbaar en mede daardoor een groot risico.

Consequenties

De wijze waarop bovenstaande aspecten in een project concreet geregeld zijn, bepaalt het risicoprofiel voor de aannemer. De aannemer is steeds meer geneigd het risico af te wegen tegen de risico’s van andere werken. Zijn beperkte capaciteit laat hem kiezen voor het werk met het minste risico. 

Dit vraagt om een andere verdeling van risico’s. Belangrijk uitgangspunt voor een andere, evenwichtige verdeling van de risico’s is dat de risico’s moeten worden gelegd bij de partij die ze het beste kan dragen. Hier komt nu bij dat dit ook de partij zal moeten zijn die het risico wil dragen. Het advies is om zoveel mogelijk taak, verantwoordelijkheid en aansprakelijkheid in één hand te houden.

Wijzigende marktomstandigheden

En wat nu als de marktomstandigheden weer wijzigen en aannemers minder kritisch kunnen zijn? De verleiding zal groot zijn om weer meer risico’s naar de marktpartijen te verplaatsen. Maar daarmee keert de situatie van wantrouwen terug, terwijl nu zowel aan opdrachtgeverszijde als bij marktpartijen ervaring wordt opgedaan met het dragen en verdelen van risico’s. 

Aannemers moeten openheid geven in waar de verantwoordelijkheid van een opdrachtgever moet liggen en kan eindigen om een werk weer interessant te laten zijn. Daarnaast moeten opdrachtgevers nagaan hoe ver zij willen en kunnen gaan in het aanvaarden van verantwoordelijkheid; wat willen zij loslaten?

Het zou mooi zijn als opdrachtgevers oog blijven houden voor een evenwichtige risicoverdeling en marktpartijen samen met opdrachtgevers blijven zoeken naar mogelijkheden waarop risico’s beheerst kunnen worden.

abcnova Vastgoedjuristen

Wij kijken met een juridische bril naar huisvestings- en vastgoedprojecten. Vanuit gedegen juridische kennis en met veel praktijkervaring wordt een project juridisch begeleid met een oplossingsgerichte houding. Wilt u meer weten of reageren op dit artikel, neem contact op met Lara van den Bouwhuijsen

Deel dit bericht:

Wij houden u graag op de hoogte

Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief

Vul een voornaam in.
Vul een achternaam in.
Vul een (geldig) e-mailadres in.
BLOG | Gebrek aan interesse voor mooie projecten?
abcnova gebruikt cookies en scripts van Google om uw gebruik van onze websites geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen en advertenties kunnen tonen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacy statement.