• abcnova nieuws

    Wij houden u graag op de hoogte

Blog | PAS op de plaats maken

01 oktober 2019

De stikstofuitspraak van de Raad van State heeft een groot effect op de realisatie van lopende én nieuwe ontwikkelopgaven (mogelijk raakt het 18.000 projecten). Wat betekent dit voor uw project of ontwikkeling?

PAS voldoet niet
Het Programma Aanpak Stikstof (PAS) mag niet (langer) gebruikt worden als basis om toestemming te verlenen voor ontwikkelingen die kunnen leiden tot een toename van stikstof in de buurt van Natura 2000-gebieden. Dit heeft de Afdeling bestuursrechtspraak van de Raad van State in haar uitspraak van 29 mei 2019 geoordeeld. Volgens de Raad van State is het PAS in strijd met de Europese Habitatrichtlijn vastgesteld. Het PAS voldoet niet aan de eisen die het Europese Hof van Justitie stelt. Uit de uitspraak blijkt dat het vooraf zeker moet zijn dat geen toename van milieubelasting optreedt voor een Natura 2000-gebied.

Wat zijn de consequenties?
De uitspraak heeft gevolgen voor de verlening van toestemming voor activiteiten die stikstofdepositie veroorzaken op Natura 2000-gebieden. De uitspraak verandert niets voor projecten waarvoor een vergunning is verleend vóórdat de Habitatrichtlijn van kracht werd. Ook projecten die zijn toegestaan voordat de PAS-systematiek als toetsingskader gold blijven buiten schot. Daarnaast heeft de uitspraak geen gevolgen voor onherroepelijke besluiten die onder de PAS-systematiek tot stand zijn gekomen.

Wel heeft de uitspraak consequenties voor projecten die zijn toegestaan op basis van het PAS en waarvoor besluitvorming over de voortzetting nog plaats moet vinden (art. 2.8 Wnb). Dit betekent dat voor niet onherroepelijke vergunningen wordt teruggevallen op de Wet Natuurbescherming. Er moet een (passende) beoordeling worden gemaakt van de gevolgen van de betreffende activiteit voor het Natura 2000-gebied. Dit geldt eveneens voor niet onherroepelijke bestemmingsplannen waarbij is verwezen naar de PAS-systematiek.

Ook was een aantal activiteiten op basis van grenswaarden uitgezonderd van de vergunningplicht. Voor deze activiteiten geldt dat vergunningen moeten worden verkregen.

Vooraf zal door middel van een passende beoordeling moeten worden aangetoond dat geen (onaanvaardbare) toename van uitstoot van stikstof plaatsvindt.

Hoe te handelen?
De voortzetting van bestaand gebruik waarvoor sprake van een uitzondering op de vergunningplicht in Wnb ondervindt geen directe gevolgen. Voor de wijziging of uitbreiding van bestaand gebruik kan de uitspraak wel gevolgen hebben, dit zal per geval moeten worden beoordeeld.

Voor nieuwe projecten of projecten waarvoor besluitvorming over de voortzetting moet worden genomen, geldt dat Nederland is opgedeeld in hexagonen. Per hexagoon zal beoordeeld moeten worden of de extra stikstofbijdrage zorgt voor een significant effect. Voor toekomstige besluiten kan de PAS-systematiek uiteraard niet meer worden gebruikt. Er kan dan ook geen beroep meer worden gedaan op bepaalde grenswaarden. Als er sprake is van een significant effect of verslechtering, kan de omgevingsvergunning alleen worden verkregen als er geen alternatieven zijn voor het met het project gemoeide doel, er sprake is van een dwingende reden van groot openbaar belang én er compensatie plaatsvindt. Dit is de zogenaamde ADC-toets: geen Alternatieven, Dwingende redenen van groot openbaar belang en Compensatie.

De vastlegging en uitwerking vindt plaats in een compensatieplan met juridische onderbouwing van de ADC-toets. Als aan alle drie de voorwaarden is voldaan, kan worden geoordeeld dat het project, ondanks toename van stikstofuitstoot, toch mag worden uitgevoerd. Ondanks de vraag hoe en waar compensatie gaat plaatsvinden, zou dit weleens de meest toegepaste methode kunnen worden. Maar het feit dat aan alle drie criteria moet worden voldaan, heeft ook tot gevolg dat niet alle projecten met behulp van de ADC-toets mogelijk worden gemaakt. In de praktijk is dit al gebleken.

En verder?
Inmiddels is de AERIUS-Calculator van het RIVM – een rekenhulpmiddel bedoeld om onder meer de uitstoot van stikstof en de neerslag daarvan op Natura-2000 gebieden te bepalen – aangepast. De functionaliteiten van PAS zijn verwijderd; onderliggende gegevens, modellen en andere informatie zijn geactualiseerd. De calculator zal nu kunnen bijdragen aan een beter beeld van de stikstofuitstoot, maar het zal een beperkt hulpmiddel zijn om de bouwstroom weer op gang te brengen. Immers, de calculator zal ook uitwijzen dat in veel gevallen, zeker voor grotere projecten, de stikstofuitstoot bovenmatig is. Er kan dan niet worden gebouwd.

Het Adviescollege Stikstofproblematiek, onder voorzitterschap van Johan Remkes, heeft op 25 september 2019 het advies ‘Niet alles kan’ uitgebracht. Diverse voorgestelde maatregelen reduceren de stikstofuitstoot, maar deze reductie zal niet volledig voor bouwvolume kunnen worden ingezet. Voor de bouwsector adviseert het college: “Het Adviescollege is van mening dat er in de bouw winst is te behalen door modulair, energieneutraal, circulair en natuurinclusief bouwen en door beter gebruik van innovatieve technieken en materialen.” Met opvolging van dit advies is niet alles opgelost, vandaar de titel van het advies. Bedenk ook dat het Kabinet nog met een standpunt moet komen. Wat overblijft is de noodzaak dat het kabinet een geheel nieuw stikstofbeleid formuleert. Een oplossing ten gronde is noodzakelijk. Het Adviescollege Stikstofproblematiek zal hierin verder adviseren.

Langzamerhand ontstaat enige verlichting in de voortgang van projecten, maar een werkelijke, structurele oplossing is nog niet voorhanden. Tot het moment waarop dat het geval is, blijft het zoeken naar de grenzen van de mogelijkheden, met de ADC-toets als het meest bruikbare middel. Overigens hoeven we ook niet te rekenen op terugbrengen van het aantal Natura 2000-gebieden. Alhoewel pragmatisch, zal het geen weerklank vinden bij het Adviescollege.

Deel dit bericht:

Wij houden u graag op de hoogte

Schrijf u hier in voor de nieuwsbrief

Vul een voornaam in.
Vul een achternaam in.
Vul een (geldig) e-mailadres in.
Blog | PAS op de plaats maken
abcnova gebruikt cookies en scripts van Google om uw gebruik van onze websites geanonimiseerd te analyseren, zodat we functionaliteit en effectiviteit kunnen aanpassen en advertenties kunnen tonen. Meer informatie is beschikbaar in onze privacy statement.